Najlepszym sposobem na wyjaśnienie mojej filozofii projektowania jest pokazanie tego, jak pracuję z klientem i jakiego rodzaju myślenie kryje się za tym procesem.

Przede wszystkim prawie zawsze odbywam realną lub wirtualną konwersację z moim klientem, podczas której dyskutujemy podstawowe warunki naszej umowy oraz zadaję m.in. następujące pytania:

Jak brzmi pełna nazwa firmy lub projektu?

To pytanie może brzmieć śmiesznie, ale w wielu przypadkach pracuję z początkującymi projektami (tzw. startup’y). Czasami ich twórcy chcą, abym zrobiła logo tylko na podstawie opisu projektu, bez żadnej jeszcze wymyślonej nazwy. Jest to dla mnie sytuacja niedopuszczalna z powodów następujących.

W semiotyce język jest widziany jako system znaków. Znak jest to coś, co odsyła do czegoś innego. Dlatego też nazwa jest słowem i jako takie posiada ona swoje odniesienie. Słowo znaczy coś przez to, że jest zanurzone w cały system znaków budujących świat naszego dyskursu. Według Charles’a Sanderse’a Pierce’a znak jest widziany jako triadyczna relacja złożona z: 1) znaku samego w sobie (np. widzialne słowo); 2) obiektu, do którego znak odsyła (lub, według pewnych nowszych poglądów, mentalnej reprezentacji obiektu); 3) interpretanta, który może być wieloraki, np. różne rozumienia/znaczenia/tłumaczenia tego samego słowa. Oczywiście jest to tylko jeden z punktów widzenia znaku. Jest dużo więcej semiotycznych teorii różnych innych autorów, tu ukazuję tylko pewien uproszczony pogląd. Niemniej jednak chodzi o to, że nazwa ma niesamowicie ważne znaczenie dla tworzenia logo. Ponieważ jest ona w triadycznej relacji do innych znaków, nie można oczekiwać, że stworzę logo, które wygląda jak banan, ponieważ ktoś sprzedaje banany, a potem ten ktoś dostarczy mi nazwę „Sklep z meblami” i wszystko będzie się zgadzać. Oczywiście są pewne sposoby na to, by powiązać banana z meblami, bo zawsze można stworzyć kanapę w kształcie banana i są sytuacje, w których ten tok myślenia się sprawdza, chodzi jednak o to, że w większości przypadków, jeśli chcesz sprzedawać banany, lepiej trzymać się historii „okołobananowych”. Nie oznacza to oczywiście, że musisz stworzyć nazwę ze słowem „banan”, upewnij się jednak, że jesteś w stanie stworzyć pewnego rodzaju narracyjna historię, która połączy banany z tą nazwą i że to połączenie nie będzie zbyt odległe. Jeśli nie ma ani nazwy, ani wspomnianej historii, jak może powstać logo? Nie może i nie powinno.

Logo jako znak potrzebuje obiektu odniesienia oraz interpretanta(-ów). W niektórych przypadkach logo jest logotypem, więc w jaki sposób mogłoby ono powstać bez nazwy? Logo to przeważnie złożenie sygnetu/znaku i napisu/nazwy/ logotypu. Jest to duet który musi ze sobą współpracować, a nie sabotować swoje własne istnienie. Możesz posiadać obiekt (twoja firma lub projekt) oraz interpretanty (znasz wszystkie znaczenia twojej pracy), lecz jeśli moją rolą jest zaprojektowanie prawdziwego znaku, tak by świetnie wyglądał i działał w pełni wspierająco, potrzebuję byś dał mi nazwę, ponieważ naprawdę zmienia ona sieć relacji, w którą wszystko jest zanurzone. Sygnet i logotyp są w tej obopólnej relacji triadycznej, w której definiują się nawzajem i czynią niektóre obiekty i interpretanty silniejszymi lub słabszymi, pozytywnymi lub negatywnymi, chcianymi bądź niechcianymi itd.

Wiem, że trudno jest wymyślić dobrą nazwę, zwłaszcza taką o wolnej domenie w sieci www, lecz na pewno jest to warte zachodu.

Czym się zajmujesz/ czym zajmuje się twoja firma?

Oczywiście o wiele łatwiej jest stworzyć logo dla firmy z jedną specyficzną dziedziną usług/produktów. Jeśli firma jest wielobranżowa, logo powinno w jakiś sposób to odzwierciedlać lub umożliwiać spójne prowadzenie zdywersyfikowanej działalności.

Jaki jest twój strategiczny plan rozwoju na najbliższe 10 lat?

Pytanie to może wydać się zbyt futurystyczne, lecz jeśli firma chce w przyszłości sprzedawać na innych rynkach lub poszerzyć zakres swoich produktów/usług bez późniejszej zmiany logo, to należy się dokładnie zastanowić nad odpowiedzią na to pytanie, tak by logo wciąż mogło w przyszłości symbolizować jedność i spójność celów firmy. Różne kraje, rynki, grupy wiekowe – to wszystko i dużo więcej może jawić się w czasie jako przeszkoda, jeśli logo jest zbyt dosłowne, odsyła tylko do jednej specyficznej rzeczy lub posiada tylko jedno specyficzne znaczenie. Jeśli chodzi o rozszerzenie działalności na inne kraje, kręgi kulturowe bądź religijne, trzeba wziąć także pod uwagę ich symbolikę i dopilnować, by logo nie naruszało żadnego tabu lub nie miało negatywnych skojarzeń.

Czy posiadasz ambicję zbudowania nowej silnej marki? Czy chcesz zbudować silną narracyjną opowieść marki?

Dobra marka to po prostu dobra i dobrze opowiedziana historia. Niektóre logo mogą łatwo wspierać budowanie takich historii, inne wręcz w tym przeszkadzają. Niektóre mogą wzbogacać opowieść marki, inne nie. Jeśli posiadasz ambicje zbudowania silnej marki, mądrze jest wszystko dobrze przemyśleć i wybrać dobre dla tego celu logo.

Jaka jest misja i wizja twojego projektu/firmy?

misja i wizja z pewnością pomoże mi dookreślić wszystkie znaczenia, które chciałbyś, abym uchwyciła w logo. Przypomina to trochę wkładanie ducha w znak i sprawianie, by ludzie go tam naprawdę dostrzegli.

Czy posiadasz jakiś slogan/hasło i czy chcesz go użyć w logo jako strapline?

Czasem firma posiada jakiś slogan, który odzwierciedla lub podkreśla jej specyfikę lub też istnieje hasło danej marki, które określa to, jak ludzie powinni ją widzieć. Jeśli chcesz takie hasło zawrzeć w logo, to musi ono zostać przeze mnie zaprojektowane w ten sposób, aby było to możliwe i dalej dobrze wyglądało.

Zawsze tworzę kilka propozycji logo oraz objaśniające je opisy. Jeśli wciąż klientowi trudno jest się na coś zdecydować, polecam mu wybrać jedno lub trzy najbardziej pasujące i tworzę nowe propozycje eksplorujące wybrane znaki pod względem kształtu, czcionki lub kolorystyki.

Czym jest dla mnie proces tworzenia?

Jest to dla mnie przejście od pytania do odpowiedzi, symbolizowane przez znak pytajnika i wykrzyknika. My ludzie jesteśmy tak naprawdę kreatywnymi istotami. Nie ważne co robisz, zawsze możesz zadać następujące pytanie: „Co mogę stworzyć?”. Podążaj za tym pytaniem, a możesz się zaskoczyć. Żywię prawdziwą pasję dla tego aspektu naszego istnienia. Uwielbiam tworzyć różne rzeczy. Oczywiście jestem świadoma wszystkich filozoficznych kwestii dotyczących tego, czym naprawdę jest proces tworzenia i czy w ogóle coś takiego jest możliwe, bo być może jedyne co potrafimy to przetwarzać i odtwarzać. Każdy jednak sam wybiera swoje przekonania i zasady.

W projektowaniu graficznym staram się przestrzegać reguł dobrego projektowania, których nauczyłam się z książek, artykułów, wywiadów, publikacji i swojego własnego doświadczenia również. Wybieram ich przestrzeganie, ponieważ mają one dla mnie sens i pomagają ustalić poziom profesjonalizmu jako wspólnego poziomu, takiego który może osiągnąć każdy. Oczywiście reguły te zmieniają się z czasem, tu i ówdzie pojawiają się w projektowaniu różne trendy. Czasem ktoś wyjdzie poza system i stworzy nową regułę.

Generalnie wszystko zasadza się na kompromisie. Bycie malarzem daje więcej wolności niż bycie projektantem graficznym, ponieważ nie tworzy się czegoś z tak istotą funkcją praktyczną. W projektowaniu graficznym, inaczej niż w sztukach pięknych, sytuacja jest właśnie odwrotna. Wymaga to umiejętności osiągania kompromisów pomiędzy funkcją estetyczną, praktyczną, logiczną i wieloma innymi funkcjami, punktami widzenia, opiniami klienta i wymaganiami. Ale właśnie ze względu na kompromisy, zaprojektowanie dobrego logo jest prawdziwym i ekscytującym wyzwaniem!

Pytanie jest zawsze czymś spowodowane: zdarzeniem, naszą ciekawością, potrzebami. Dla mnie filozofia jest sztuką zadawania pytań. Nauka jest tylko jednym z wielu pól odpowiadania na owe pytania. Innym polem odpowiedzi jest sztuka, włącznie z projektowaniem. Dobre projektowanie zasadza się na dobrych pytaniach i dobrych odpowiedziach. W przeciwieństwie do nauki, w projektowaniu, na to samo pytanie można znaleźć wiele równorzędnie akceptowanych i dobrych odpowiedzi. I w większości przypadków nie chodzi o ich odkrycie, lecz o ich stworzenie. Pole możliwych odpowiedzi może być nieskończone. Cel projektowania jest połączony z kwestiami komercyjnymi, dlatego też owym celem jest uczynić jakąś rzecz widzialną i zauważalną pośród wielu wielu innych. Celem jest również ożywienie projektu, stworzenie dla niego logo jako głównego identyfikującego go wizualnie symbolu, a potem użycie go w kontekście realnych i wymyślonych historii.